Persons related to Chopin Persons related to Chopin

Maurycy Rosenthal

Maurycy Rosenthal

Maurycy Rosenthal

*18 XII 1862 Lwów, †3 IX 1946 Nowy Jork

We are sorry but the following text is not available in the English language
 

Maurycy Rosenthal - był synem profesora prawa. Naukę gry na fortepianie rozpoczął w wieku lat 8 u J. Galotha. W latach 1872-74 studiował w Galicyjskim Towarzystwie Muzycznym we Lwowie u Karola Mikulego. W 1875 kontynuował studia w Wiedniu u Rafaela Joseffy'ego, zaś w 1878 został uczniem Liszta w Rzymie. Studiował także filozofię na Uniwersytecie Wiedeńskim. Debiutował już w 1876, ale szerzej zakrojoną karierę koncertową rozpoczął w 1886 w Lipsku, w 1888 wystąpił po raz pierwszy w USA, w 1895 - w Anglii. W 1938 osiadł w USA, gdzie zdobył wielkie powodzenie; szerokim echem odbił się jego koncert na jubileusz 50-lecia amerykańskiego debiutu w Carnegie Hall. Założył tu własną szkołę fortepianową, gdzie do jego uczniów należał m.in. znany krytyk muzyczny Charles Rosen.

Za życia Rosenthal uważany był za jednego z czołowych wirtuozów, uważano, że pod względem techniki gry równać się z nim może jedynie Leopold Godowski. Słynne stały się jego własne parafrazy (m.in. z walców Straussa) i transkrypcje, o niezwykłym nagromadzeniu trudności technicznych. Doceniano w jego grze także elegancję, lekkość uderzenia, naturalność. Zrazu niezwykle wirtuozowska gra Rosenthala wyraźnie pogłębiła się w późniejszym okresie jego działalności.

Nagrywać zaczął dopiero w 1927 dla Odeonu, następnie dla Electroli, Gramophone, Edisona, Ultraphonu i HMV (nagrania obecnie dostępne w reedycjach Pearl, Biddulph, APR). Pozostawił kilkadziesiąt drobnych utworów, wśród których wyróżniają się Soirées de Vienne Schuberta w układzie Liszta, Reflets dans l'eau Debussy'ego, II Rapsodia węgierska Liszta. Z chopinowskich interpretacji Rosenthala zachowały się na płytach: Koncert e-moll (1930-31), Berceuse, nokturny op. 9 nr 2 i 27 nr 2, walce op. 42, 64 nr 2, e-moll WN29, cztery etiudy, dziewięć mazurków, sześć preludiów. Niedawno światło dzienne ujrzała rejestracja Sonaty h-moll z 1939. Współcześni uważali, że dokonane przez Rosenthala u schyłku kariery nagrania nie dają pojęcia o jego fenomenalnym talencie. Jednak w utrwalonych na płytach etiudach, walcach i Berceuse artysta zachwyca czystością tonu, lekkością artykulacji, wielką elegancją gry, dając jedno z bodaj najbliższych świadectw XIX-wiecznego stylu wirtuozowsko-salonowego wykonywania Chopina. Bardzo ciekawy jest Koncert e-moll, mimo niedoskonałości technicznych nagrania Rosenthal dowodzi tu znakomitej techniki w figuracjach i pasażach, zarazem dobrego panowania nad formą, w której momenty dramatyczne i melodramatyczne pozostają w równowadze.

Wojciech Bońkowski
wrzesień 2006

Bibliografia:

Allan Evans, Mark Mitchell (red.), Moriz Rosenthal in Word And Music: A Legacy of the Nineteenth Century, Indiana University Press, Bloomington 2006

Bryan Crimp (red.), Dear Mr. Rosenthal... Dear Mr. Gaisberg...: An account of the making of Moriz Rosenthal's HMV recordings compiled from the correspondence of the pianist and his record producer, Fred Gaisberg, APR, Horsham 1987

Moriz Rosenthal, Ludvig Schytte (red.), Schule des höheren Klavierspiels, F. Fürstner, Berlin 1892

Dyskografia:

http://home.earthlink.net/~marnest/discrosen.html


 
Maurycy Rosenthal in Youtube:
Rosenthal Maurycy Mazurka in B minor, Op. 33 No. 4

Recorded in 1935. 

 

views: 3214
12345
04:32
Rosenthal Maurycy Mazurka in C major, Op. 33 No. 2

Recorded in 1937.  

 

views: 2679
12345
02:35
Rosenthal Maurycy Nocturne in E flat major,
views: 4229
12345
04:11
Rosenthal Maurycy Piano concerto in E minor,  1st movement
views: 2780
12345
07:25
Rosenthal Maurycy Piano Sonata No. 3 in B minor, 3rd movement

1939

views: 2533
12345
09:09
Rosenthal Maurycy Prelude in A major, Op. 28 No. 7

Recorded in 1935

 

views: 2154
12345
00:56
Rosenthal Maurycy Waltz in C sharp minor, Op. 64 No. 2

Recorded in 1930

 

views: 5173
12345
03:51

By category: