Persons related to Chopin Persons related to Chopin

Édouard Ganche

Édouard Ganche

*13 X 1880 Baulon k. Rennes, †V 1945

We are sorry but the following text is not available in the English language
 

Edouard Ganche, francuski chopinolog, pisarz, kolekcjoner, z wykształcenia lekarz i historyk medycyny.

Napisał  dwa dzieła: Le Livre de la mort [Księga śmierci] (1909) oraz Mon début dans la médecine [Moje początki w medycynie] (1936). Był krytykiem muzycznym w gazecie Le Petit Resnais. Początek jego pasji życiem i twórczością Chopina datuje się na rok 1906. Od tamtej pory poświęcił się i podporządkował wszystkie swe działania popularyzacji i docenieniu polskiego kompozytora, nawiązując kontakt z osobistościami, które go znały lub ich potomkami.

W 1911 założył z Camille Le Senne i Maurice Ravelem Towarzystwo Chopinowskie. Pierwsze dzieło o Chopinie (La vie de F. Chopin dans son œuvre [Życie F. Chopina w jego dziele]) opublikował w 1909. W 1913 wydano w Mercure de France Frédéric Chopin. Sa vie et son œuvre [Fryderyk Chopin. Jego życie i dzieło] - pozycję, które pozostaje biografią obszerną, nacechowaną poważnym podejściu do dokumentacji.

Kolejne tomy to: La Pologne et Frédéric Chopin [Polska Fryderyka Chopina] (1917), Dans le souvenir de Frédéric Chopin [Wspomnienia Chopina] (1925), Voyages avec Frédéric Chopin [Podróże z Chopinem] (1934) oraz Souffrances de Frédéric Chopin [Cierpienia Chopina] (1935).

W Lyonie razem z żoną Marthe Bouvaist, uczennicą Raoula Pugno i A. Cortota (była potem  profesorem w Konserwatorium) zaczął kolekcjonować obrazy (portret Chopina F.-X.Winterhaltera), rękopisy (Barkarola, Scherzo E-dur), przedmioty związane  z Chopinem, mając w perspektywie założenie muzeum. Zdobył między innymi od spadkobierczyni Jane Stirling egzemplarze jej nut z adnotacjami wykonawczymi Chopina, które użył do wydania dzieł wszystkich w 3 tomach, wydanych w 1932: The Oxford Original Edition of Frédéric Chopin, także fortepian Jane Wilhelminy Stirling firmy Pleyel (zakupiony w listopadzie 1847) numer serii 13823, na którym grał Chopin w Szkocji, z jego podpisem i datą 15 Novembre 1848.

Ścisłe kontakty Ganche'a z Polską doprowadziły do otrzymania przez niego zgody rządu polskiego na przeniesienie w 1929 ciała Chopina na Wawel, podczas ceremonii, którą sam drobiazgowo zaplanował. Nie doszło jednak do tego. Już w 1934 roku Ganche postanowił sprzedać swoją kolekcję i m.in. w 1835 nawiązał kontakt z towarzystwem p.n. Instytut Fryderyka Chopina w Warszawie, ale z braku funduszy  władze Instytutu nie mogły skorzystać z oferty.

W 1937 ukazał się w Wiedniu katalog kolekcji opracowany przez Ganche'a  Musée F...Chopin de Mr Edouard Ganche à Lyon mis en vente au prix de deux millions de francs français par l'antiquaire, wydany przez Heinricha Hinterbergera. W 1942  roku całą kolekcję zakupił za cenę 50.000 marek Hans Frank rezydujący na Wawelu, gubernator Generalnej Guberni. Urządził w 1943 wystawę chopinianów, by udowodnić jak Niemcy dbają o europejską kulturę. Po wojnie kolekcja została podzielona między Muzeum UJ i BJ.

Fortepian Stirling znajdował się jakiś czas w Muzeum Narodowym w Warszawie (w 1848 grał na nim w Belwederze Raul Koczalski), poczym wrócił do Krakowa i stał w pałacu Pusłowskich. Od lat 80. XX w. do końca 2009 Muzeum UJ eksponowało w Collegium Maius w Sali Zielonej jako fortepian Jane Stirling inny instrument Pleyela o numerze serii 13716, który zakupiła w lutym 1848 hr. Katarzyna Potockąa (wybrany przez Chopina), z tym, że część elementów, jak stół gry, pokrywa klawiatury, pulpit na nuty, lira z pedałami - zostały wprowadzone do tego instrumentu z fortepianu Stirling, łącznie z podpisem Chopina. Numer serii, przynależny do instrumentu eksponowanego w Muzeum UJ podawany jest we wszystkich materiałach polskich i zagranicznych do 2010 błędnie informujący, że jest to instrument Jane Stirling. W roku Chopinowskim 2010 nastąpi rekonstrukcja fortepianu Stirling o numerze 13823,  należące do niego części powrócą doń i właściwy fortepian z kolekcji Ganche'a będzie eksponowany. Żona Ganche'a Marthe (†1971) ze swej strony pozostawiła Bibliotece Narodowej we Francji znaczący zbiór dokumentów związanych z Chopinem.

Marie-Paul Rambeau
Irena Poniatowska


Bibliografia

H. Collet,  F.Chopin. Sa vie et ses oeuvres par E.G., "Comoédia" XI 1921
H.Wróblewska-Straus, katalog wystawy Chopin daleko rozsławił swe imię, Warszawa 1999
J.-M. Nectoux, J,-J. Eigeldinger, Edouard Ganche et sa collection Chopin (zawiera 2 osobne teksty autorów i katalog najważniejszych obiektów kolekcji, w tym fortepianu, Paryż, Bibliothèque Nationale 1983, wycinek z « La Revue de la Bibliothèque Nationale », Nr 7, mars 1983
A Mężyński, Kolekcja chopinianów Edouarda Ganche'a w Krakowie, w: "Roczniki Biblioteczne" XLVII (2003)
I. Poniatowska, B. Weber, Instrument Jane Wilhelminy Stirling w Muzeum UJ. Fałszywa atrybucja, Ruch Muzyczny 2010 nr 3

 

By category: