Persons related to Chopin Persons related to Chopin

Konstancja Gładkowska

Konstancja Gładkowska

Konstancja Gładkowska

*2 VI 1810 Warszawa, †20 XII 1889 Skierniewice

We are sorry but the following text is not available in the English language
 

Konstancja Salomea Gładkowska urodziła się 2 czerwca 1810 roku w Warszawie (w literaturze chopinowskiej pokutują błędne daty 4 i 10 czerwca). Była córką Andrzeja (ur. ok. 1763) i Salomei z domu Woelke vel Wilkin (1786 – po 1833); jej ojciec był murgrabią czyli zarządcą domu przy ul. Zakroczymskiej nr hipot. 1857 (wbrew dotychczasowej literaturze nie był on burgrabią Zamku Królewskiego). Matką chrzestną Konstancji była Konstancja z Cichockich Żwanowa, nieślubna córka króla Stanisława Augusta.

Konstancja kształciła się w śpiewie w warszawskim konserwatorium, pod kierownictwem Carla Solivy. W dniu 21 kwietnia 1829 r. podczas koncertu solistek tej szkoły poznała Fryderyka Chopina; znajomość ta trwała jedynie półtora roku i przerodziła się w młodzieńczą fascynację Fryderyka młodą blondynką o pięknym głosie. Dnia 11 października 1830 r., podczas pożegnania Fryderyka Chopina, wyjeżdżającego z kraju, Konstancja zaśpiewała arię z "Pani Jeziora" Rossiniego,
a w przeddzień wyjazdu wpisała dwustrofkowy wiersz do jego pamiętnika, wyrażający żal pozostałych w Polsce przyjaciół w obliczu odjazdu ukochanego przyjaciela. Na tej podstawie oraz na podstawie urywków z korespondencji Chopina do przyjaciół powstała w literaturze chopinowskiej opowieść o nieodwzajemnionym uczuciu Fryderyka do Konstancji. Ocena temperatury wzajemnych uczuć nie jest jednoznaczna, bowiem z listów Fryderyka do przyjaciół można wnioskować
o jednostronności jego uczuć, z drugiej – w tradycji rodzinnej Gładkowskiej pozostało przekonanie, że Konstancja, pomimo uczuciowego zaangażowania, wobec przeczuwanej światowej kariery Chopina, czuła się dla tej kariery obciążeniem i nie widząć przyszłości dla tego związku, nie podtrzymywała go. Po wyjeździe Fryderyka trwała między nimi – urwana po roku – korespondencja. 

Dobrze zapowiadająca się kariera sceniczna Gładkowskiej trwała krótko: od 1829 do sierpnia 1831 r. W tym okresie, który przypada na czas Powstania Listopadowego, wystąpiła w licznych operach i koncertach składankowych, z których dochód służyć miał także na pomoc dla powstańców.

Dnia 31 stycznia 1832 r. Konstancja poślubiła w Warszawie (Aleksandra)-Józefa Grabowskiego, wdowca po Magdalenie Brzezińskiej (ok. 1807 – 24 listopada 1828, Warszawa). Był on synem Mikołaja (zm. po 1860), kupca w Warszawie, sędziego Trybunału Handlowego województwa mazowieckiego i dziedzica dóbr Petrykozy
w pow. błońskim oraz Franciszki Piaseckiej (zm. przed 1832). W roku 1822 rodzice Józefa nabyli na licytacji okazały pałac Teppera przy ul. Miodowej. Józef urodził się
w 1804/1805 r. i do czasu upadku Powstania Listopadowego był urzędnikiem
w Sekretariacie Stanu Królestwa Polskiego w Petersburgu. Po ślubie Konstancja zamieszkała z mężem jego majątku Raducz w powiecie rawskim.

Około 1845 r. Konstancja Gładkowska zaczęła tracić wzrok i mimo wizyt u wybitnych okulistów w Poznaniu (dr Wicherkiewicz) i Paryżu (prof. Gałęzowski), ociemniała. Znosiła to kalectwo przez kilkadziesiąt lat z nadzwyczajną cierpliwością i pogodą ducha, do końca życia kierując domem, wychowaniem dzieci i wnuków. W 1878 r. zmarł jej mąż, a Raducz został sprzedany Romanowi Pilaskiemu. Pomimo nacisków ze strony dzieci i wnuków, które chciały zabrać ją do siebie, Konstancja przeniosła się Skierniewic, gdzie przez dziesięć lat mieszkała samotnie, odwiedzana przez znajomych i rodzinę. Obecnie w jej modrzewiowym dworku przy pl. św. Floriana 4, mieści się siedziba Towarzystwa Przyjaciół Skierniewic z Izbą Historyczną.
Zmarła w swym domu w Skierniewicach 20 grudnia 1889 r. Została pochowana
w grobie męża na cmentarzu w Babsku w powiecie rawskim.

Z małżeństwa z Grabowskim Konstancja pozostawiła pięcioro dzieci, z których znamy Aleksandra-Mikołaja (ur. w Warszawie 11 grudnia 1832 r. – zm. w 1866 r.), Stanisława (ur. w Raduczu 3 stycznia 1838 r.), dziedzica Bogucic w pow. kaliskim, Marię-Teodorę (ur. w Raduczu 22 października 1839 r. – zm. 3 lutego 1873), od 1861 r. zamężną za Feliksem Karpińskim (zm. 1912) i Zofię-Walentynę (ur. w Raduczu 14 lutego 1842 r. – zm. 1867), od 1864 r. zamężną za Antonim Karpińskim (zm. po 1905), bratem Feliksa. Feliks Karpiński, początkowo zamieszkały w Babsku, administrował dóbrami opinogórskimi i – w ramach swej służby dla Krasińskich – m.in. organizował pogrzeby generała hr. Wincentego i następnie jego syna, poety Zygmunta. Następnie nabył majątki Stawiska i Perzyska w powiecie kutnowskim, gdzie mieszkał z rodziną do śmierci. Jego brat Antoni prowadził interesy Branickich w Białej Cerkwi pod Kijowem i handlował pszenicą w Odessie. Po śmierci żony powrócił do kraju i osiadł w majątku swego syna Marcelego w Głuchowie pod Poznaniem.

Piotr Mysłakowski, Andrzej Sikorski
wrzesień 2007

Bibliografia

Ferdynand Hoesick, Chopin. Życie i twórczość, Lwów 1932.
Franciszek Małkus, Konstancja w Raduczu, Skierniewice 1996.

 

By category: