Persons related to Chopin Persons related to Chopin

Maurycy Karasowski

Maurycy Karasowski

*22 IX 1823 Warszawa, †20 IV 1892 Drezno

We are sorry but the following text is not available in the English language
 

Polski krytyk i pisarz muzyczny, wiolonczelista i kompozytor. Po studiach muzycznych w Warszawie (uczył się gry na wiolonczeli pod kierunkiem W. Kratzera, harmonii pod kierunkiem A. Freyera) był od 1851 wiolonczelistą w orkiestrze Teatru Wielkiego w Warszawie, zaś od 1854 zapoczątkował działalność krytyczno-muzyczną na łamach „Dziennika Warszawskiego”. Później współpracował w Warszawie m.in. z „Kroniką Wiadomości Krajowych i Zagranicznych” (1856-1857), „Biblioteką Warszawską” (1855-1861), „Tygodnikiem Ilustrowanym” (1859-1861) i „Ruchem Muzycznym” (1857-1861) oraz z prasą codzienną, publikując recenzje z miejscowych koncertów i relacje z zagranicy, m.in. z Pragi i z Paryża.

Drugi etap jego działalności łączył się z pobytem w Dreźnie, dokąd przeniósł się na stałe w 1864. Działał tam jako wiolonczelista w królewskiej orkiestrze oraz był obserwatorem życia muzycznego, które relacjonował w korespondencjach wysyłanych do polskich czasopism, m.in. do „Kraju” (1866), „Kłosów” (1866-72) i „Echa Muzycznego” (1880-85). Jego pierwsza książka - Rys historyczny opery polskiej (Warszawa 1859) - prezentowała historię rodzimej opery na tle twórczości scenicznej we Włoszech, Niemczech (od Glucka do Wagnera) i Francji.

Szczególne miejsce w dorobku Karasowskiego jako pisarza muzycznego zajmuje biografia o Chopinie, której pierwsza wersja - Młodość F. Chopina - ukazała się w dwóch częściach na łamach „Biblioteki Warszawskiej” (cz. 1 - 1862, cz. 2 - 1869). Jej wersja rozszerzona, w języku niemieckim (w tłumaczeniu autora), pt. Friedrich Chopin. Sein Leben, seine Werke und Briefe, została wydana w Dreźnie w 1877, a następnie w 1878. Polskie wydanie, pt. F. Chopin. Życie - listy - dzieła, ukazało się w Warszawie w 1882. Dzieło Karasowskiego miało szeroki zasięg światowy dzięki edycji angielskiej (Londyn 1879), amerykańskiej (Nowy Jork 1878), a nawet japońskiej (Tokio 1923). Jego znaczenie polega przede wszystkim na tym, że wpisuje się ono w krąg pierwszych chopinowskich monografii autorstwa F. Liszta (1852), M. A. Szulca (1873) i F. Niecksa (1888).

Znaczenie książki Karasowskiego polega przede wszystkim na jej walorach dokumentalnych, bowiem włączył on do niej znaczny zasób listów Chopina, stając się jego pierwszym epistolografem. Miał on bezpośredni dostęp do korespondencji Chopina, z której korzystał dzięki pomocy siostry kompozytora - Izabelli Barcińskiej, zanim wiele oryginałów listów Chopina uległo zniszczeniu podczas rabunku mieszkania Barcińskich na drugim piętrze pałacu Andrzeja hr. Zamoyskiego, po nieudanym zamachu na carskiego namiestnika w Warszawie, Teodora hr. Berga, dokonanym 19 września 1863. W trakcie prac nad swą monografią dla „Biblioteki Warszawskiej”, Karasowski skopiował na własny użytek pewną liczbę listów Chopina i kopie te wykorzystywał później, począwszy od pierwszego, niemieckiego wydania swej książki. Poziom edytorskiego podejścia Karasowskiego do listów Chopina budził później zastrzeżenia samej Izabelli Barcińskiej, która na jego prośbę o potwierdzenie - dla drezdeńskiego wydawcy - autentyczności listów Chopina opublikowanych na podstawie owych kopii, wyrażoną w liście z 3 grudnia 1876, odpowiedziała 23 grudnia tegoż roku negatywnie, uzasadniając to brakiem dostępu do oryginałów, co wyraźnie wskazuje, iż wątpiła w wierność opracowania listów swego brata przez Karasowskiego. Wątpliwości te zostały potwierdzone przez kolejne wydania książki, w których cytowane, te same listy różnią się pod względem długości i leksyki, a nawet składni, co świadczy o tym, iż Karasowski swobodnie traktował ich treść i rozmiar, a nawet wprowadzał własne dodatki i uzupełnienia, na granicy konfabulacji. Niedoskonałość jego warsztatu edytorskiego, wynikającą z nieugruntowanych jeszcze zasad wydania źródłowo-krytycznego w polskiej  epistolografii XIX-wiecznej, ujawnia porównanie nielicznych zachowanych autografów, np. listu Chopina do Elsnera, pisanego w Wiedniu, 26 stycznia 1831 z jego opracowaniem w wydaniu polskim z 1882 (listu tego nie ma w wydaniu w „Bibliotece Warszawskiej” z 1869). Pomimo ułomności edytorskich, wydania listów Chopina dokonane przez Karasowskiego pozostają, zważywszy na bezpowrotnie utracone autografy, cennym źródłem dla epistolografii chopinowskiej.

prof. Zbigniew Skowron


 

By category: